Ngày 21/05/2026, Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã ban hành một bản ghi nhớ chính sách tạo ra sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận con đường lấy thẻ xanh. Theo định hướng mới, phần lớn người nước ngoài đang ở Mỹ sẽ được khuyến khích rời khỏi nước Mỹ để xin thường trú nhân qua lãnh sự, thay vì điều chỉnh tình trạng cư trú ngay trong nước như trước.
Tuy nhiên, điểm khiến giới tư vấn và nhà đầu tư chú ý nhất là: quy định này có thể không áp dụng đồng đều. Những hồ sơ mang lại “lợi ích kinh tế” hoặc phục vụ “lợi ích quốc gia” nhiều khả năng vẫn được tiếp tục lộ trình hiện tại. Bài viết dưới đây của Dinhcusip sẽ phân tích bản chất chính sách, cơ sở pháp lý và ý nghĩa thực tiễn đối với người Việt đang quan tâm đến lộ trình định cư Mỹ.
1. Chuyện Gì Đã Xảy Ra? Bản Ghi Nhớ Chính Sách Memo PM-602-0199
Vào ngày 21/05/2026, USCIS ban hành Bản ghi nhớ chính sách số PM-602-0199. Bản ghi nhớ này khẳng định rằng việc điều chỉnh tình trạng (Adjustment of Status – AOS) là “một vấn đề thuộc quyền tùy nghi và ân huệ hành chính, một hình thức cứu trợ đặc biệt cho phép đương đơn bỏ qua quy trình visa lãnh sự thông thường”.
Ngay sau đó, vào ngày 22/05/2026, cơ quan này công bố thông cáo chính thức, tuyên bố sẽ chỉ chấp thuận điều chỉnh tình trạng “trong những trường hợp đặc biệt” (extraordinary circumstances).
Hệ quả trực tiếp: Các viên chức xét duyệt được chỉ đạo hướng đương đơn sang quy trình xử lý qua lãnh sự của Bộ Ngoại giao tại quốc gia gốc, và chỉ xem xét ngoại lệ theo từng trường hợp cụ thể. Đây là bước đi mới nhất trong chuỗi chính sách thẻ xanh Mỹ 2026 nhằm siết chặt hệ thống di trú.
2. Phân Biệt “Điều Chỉnh Tình Trạng” (AOS) Và “Xử Lý Qua Lãnh Sự” (CP)
Để hiểu rõ tác động của chính sách này, chúng ta cần phân biệt hai con đường lấy thẻ xanh phổ biến:
- Điều chỉnh tình trạng (Adjustment of Status – AOS): Cho phép người nước ngoài đang lưu trú hợp pháp tại Mỹ nộp Mẫu đơn I-485 để xin Thường trú nhân mà không cần rời khỏi nước Mỹ. Ưu điểm tuyệt đối của AOS là giúp đương đơn duy trì cuộc sống, công việc và gia đình trong thời gian chờ xét duyệt.
- Xử lý qua lãnh sự (Consular Processing – CP): Yêu cầu đương đơn xin visa định cư tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài (do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phụ trách). Người nộp đơn bắt buộc phải rời khỏi nước Mỹ để hoàn tất thủ tục phỏng vấn.
Sự khác biệt về địa điểm xử lý kéo theo khác biệt lớn về rủi ro. Việc xử lý qua lãnh sự làm gia tăng thời gian chờ đợi, nguy cơ chia ly gia đình, và tạo ra rào cản tái nhập cảnh nếu visa của đương đơn đã hết hạn trong lúc chờ đợi kết quả.
3. Cơ Sở Pháp Lý: Đạo Luật INA §245(a) & Quyền “Tùy Nghi”
Quy trình điều chỉnh tình trạng được quy định rõ tại Điều 245(a) của Đạo luật Di trú và Quốc tịch (INA) — tương ứng 8 U.S.C. §1255(a).
Điểm mấu chốt trong cách diễn giải mới của USCIS nằm ở chữ “may” (có thể). Điều luật quy định rằng tình trạng của đương đơn có thể được điều chỉnh “theo quyền tùy nghi” của Bộ trưởng. USCIS lập luận rằng vì đây là quyền tùy nghi, việc cho phép điều chỉnh trong nước là một “ân huệ”, chứ không phải quyền lợi đương nhiên.
Lưu ý: Memo không định nghĩa cụ thể thế nào là “trường hợp đặc biệt”. Điều này trao cho viên chức xét duyệt quyền quyết định mang tính chủ quan rất lớn, khiến đương đơn khó dự báo kết quả.
4. Ngoại Lệ “Lợi Ích Kinh Tế”: Điểm Mấu Chốt Cho Nhà Đầu Tư
Giữa những quy định siết chặt, một điểm sáng đặc biệt dành cho nhóm nhà đầu tư và chuyên gia nhân sự cấp cao đã xuất hiện.
Người phát ngôn USCIS, Zach Kahler, cho biết: Trong quá trình triển khai chính sách, những hồ sơ mang lại “lợi ích kinh tế” (Economic Benefit) hoặc phục vụ “lợi ích quốc gia” (National Interest) nhiều khả năng sẽ được tiếp tục lộ trình điều chỉnh tình trạng hiện tại.
Điều này có ý nghĩa gì? Các diện dựa trên đầu tư (như EB-5) hoặc năng lực vượt trội (như EB-2 NIW, EB-1) có vị thế pháp lý thuận lợi hơn rất nhiều so với các diện phụ thuộc hoàn toàn vào bảo lãnh gia đình hoặc lưu trú tạm thời.
Tuy nhiên, vì chưa có tiêu chí công khai rõ ràng để đo lường thế nào là “lợi ích kinh tế”, hồ sơ của bạn càng được chuẩn bị bài bản, minh chứng được sự đóng góp rõ ràng (tạo ra việc làm, mang dòng vốn vào Mỹ), thì càng nắm chắc phần thắng.
5. Góc Nhìn Thực Tế: Memo PM-602-0199 Có Thực Sự Buộc Mọi Người Về Nước?
Để tránh hoang mang, Quý nhà đầu tư cần hiểu rõ: Đây là một bản ghi nhớ chính sách nội bộ của USCIS, không phải đạo luật mới do Quốc hội thông qua.
- Điều chỉnh tình trạng vẫn tồn tại hợp pháp, và Mẫu đơn I-485 vẫn được duy trì.
- Memo không cấm nộp hồ sơ điều chỉnh tình trạng trong nước. Nó chỉ thể hiện sự ưu tiên nghiêng về xử lý qua lãnh sự và yêu cầu viên chức rà soát khắt khe hơn.
Nói cách khác, thay đổi cốt lõi không phải là “xóa bỏ” điều chỉnh tình trạng, mà là tăng mức độ rà soát. Đương đơn nay cần một bộ hồ sơ “nặng ký” hơn để thuyết phục viên chức.
6. Tác Động Thực Tế & Lời Khuyên Cho Nhà Đầu Tư Việt Nam
Chính sách này, cùng với diễn biến Tòa án Liên bang Mỹ bác bỏ phí visa H-1B 100.000 USD vừa qua, tiếp tục củng cố một thực tế: Chính sách thẻ xanh Mỹ 2026 biến động liên tục. Mọi gia đình khi hoạch định lộ trình đến Mỹ cần ghi nhớ 3 nguyên tắc chiến lược:
- Đánh giá tính ổn định pháp lý từ đầu: Các lộ trình phụ thuộc vào visa tạm thời rồi mới điều chỉnh tình trạng đang chịu rủi ro rất cao. Hãy ưu tiên các diện được thiết kế hướng tới thường trú nhân ngay từ đầu (như EB-5).
- Tận dụng lợi thế “Lợi ích kinh tế”: Nhóm đầu tư và nhân tài có năng lực vượt trội đang được ưu ái. Hãy tập trung xây dựng bằng chứng thuyết phục về giá trị đóng góp của bạn cho nước Mỹ.
- Chất lượng hồ sơ mang tính quyết định: Khi viên chức có nhiều quyền tùy nghi, một bộ hồ sơ được xây dựng bài bản, chiến lược sắc bén sẽ tạo ra sự khác biệt giữa “Chấp thuận” và “Từ chối”.
Tại Worldwide Path, chúng tôi tiếp cận mỗi trường hợp bằng tư duy quản trị rủi ro toàn diện: Đánh giá độ ổn định của từng diện visa, dự liệu các kịch bản thay đổi chính sách, và xây dựng lộ trình định cư — tài chính vững chắc nhất cho từng gia đình.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Quyền Điều chỉnh tình trạng (nộp I-485 trong nước) đã bị bãi bỏ chưa? Chưa. Bản ghi nhớ PM-602-0199 của USCIS không phải là luật mới. Điều chỉnh tình trạng vẫn là con đường hợp pháp được Quốc hội Mỹ cho phép; thay đổi duy nhất là mức độ rà soát khắt khe hơn và viên chức có nhiều quyền từ chối hơn.
2. Nhà đầu tư có bị buộc phải về nước xử lý qua lãnh sự không? Theo thông cáo của USCIS, các hồ sơ mang lại “lợi ích kinh tế” hoặc phục vụ “lợi ích quốc gia” nhiều khả năng vẫn được tiếp tục xét duyệt trong nước. Tuy nhiên, mọi đánh giá sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
3. Chính sách thẻ xanh Mỹ mới này áp dụng từ khi nào? Bản ghi nhớ PM-602-0199 được ban hành ngày 21/05/2026, công bố công khai ngày 22/05/2026. Đến ngày 23/05/2026, chính quyền đưa ra làm rõ về ngoại lệ “lợi ích kinh tế”.
4. Tôi nên làm gì nếu đang trong quá trình xin thẻ xanh? Bạn nên liên hệ ngay với luật sư hoặc chuyên gia di trú để rà soát lại hồ sơ. Cần chuẩn bị bổ sung bằng chứng mạnh mẽ về các yếu tố tích cực và đánh giá kỹ lưỡng rủi ro trước khi quyết định rời khỏi nước Mỹ, đặc biệt nếu visa hiện tại của bạn sắp hoặc đã hết hạn.
Nguồn tham khảo pháp lý:
- Business Insider — “Trump admin says new green card enforcement likely won’t apply to those who provide an ‘economic benefit'” (23/05/2026).
- USCIS — Thông cáo “USCIS Will Grant ‘Adjustment of Status’ Only in Extraordinary Circumstances” (22/05/2026).
- USCIS — Bản ghi nhớ chính sách PM-602-0199 (21/05/2026).
- Đạo luật INA §245(a) (8 U.S.C. §1255(a)) về điều chỉnh tình trạng.
(Lưu ý: Bài viết mang tính chất phân tích và cập nhật thông tin, không thay thế cho tư vấn pháp lý cá nhân. Chính sách di trú thay đổi nhanh chóng; vui lòng tham vấn cùng chuyên gia Dinhcusip trước khi đưa ra quyết định).
